Yn ystod ail wythnos mis Hydref yr wyf yn dechrau ysgrifennu’r adroddiad blynyddol yma ar weithgareddau’r Gymdeithas,ac fel mae’n digwydd mae’n gyfnod o ddyddiau heulog braf .Da i ddim i ‘sgotwyr  yn ôl y sôn, ac eto heddiw roedd aelodau yn pwyso ar bont Crawia yn yr haul ac yn gwylio hanner dwsin o eog braf yn y rhediad wrth ochr y llwybr.Pysgod da hefyd.Ac un pysgotwr yn diddanu’r lleill yn taflu pluen felyn drostynt,a’r pysgod yn cymeryd dim mymryn o sylw  heb fod y bluen yn dod yn syth amdanynt-ac os hynny roeddynt yn symyd yn urddasol i’r ochr cyn closio’n ôl at eu gilydd wedi i’r bluen basio.Sbel fach o hwyl mewn tymor cymysg.

Roedd tywydd debyg ar ddechrau’r tymor hefyd .Roedd yr afonydd yn ‘sgota’n dda am frithyll o’r dechrau.Roedd y llynoedd hefyd wedi dechrau’n dda ac wrth i’r cynhesrwydd barhau roedd daliadau  wedi dod yn gyson ar Nantlle a Chwellyn yn arbennig.

Ac wedyn fe ddechreuodd fwrw glaw.Am wythnosau, a roedd hi’n bleser gweld  ffasiwn ddwr ac fe aeth mwy nac un aelod allan ar bob lli i chwilio am eog yn gynt na’r arfer, ond siom ddaeth I’r rhan fwyaf.Ym mis Gorffenaf fe ddechreuodd y sewin redeg i’r Afon Llyfni, ac yn ôl pob sôn maent wedi dal i redeg ers hynny.Daliwyd niferoedd  da o bob maint yn ystod y dydd ac yn arbennig yn ystod oriau’r nos dros yr wythnosau canlynol.Roedd straeon am resi o ‘sgotwyr  ym Mhontllyfni a phawb yn dal.Ni chlywid fawr o sôn am ddaliadau ar y Gwyrfai,ac am dymor arall prin oedd y sewin ar y Seiont  tan y dyddiau dwythaf.

Wnaeth y dwr ddim drwg i’r llynoedd chwaith ac yn ystod yr haf unwaith eto roedd  aelodau ac ymwelwyr yn cael llwyddiant ar lannau Llyn Dywarchen .Cafwyd torgoch yn yr haf ar Lyn Padarn a daeth nifer dda o frithyll i’r rhwyd yno hefyd,a rhai da iawn yn eu plith.

Gwaetha’r modd cafwyd Mis Medi gymharol sych,ond pan ddaeth lli ar ddiwedd y mis roedd hi’n amlwg fod pysgod wedi rhuthro o’r môr ar hyd y Seiont.Roedd un neu ddau wedi aros am ychydig mewn ambell bwll neu rediad, a daliwyd nifer dda o eog.Rhai yn eithaf bach eu maint ond ffres fel swllt newydd a llau môr â chynffonau hir arnynt.Tybed bod rhai o’r rhain yn bysgod na welwyd yn y blynyddoedd  ddiweddar tra bod yr holl rwydo  ar arfordir yr Iwerddon?Edrychwn ymlaen at yr estyniad eto at ganol misTachwedd.Gobeithiwn y daw tywydd hydrefol i lenwi’r afon o bryd i’w gilydd yn ystod y mis a bydd rhai o ddarllenwyr yr adroddiad yma wedi cael hwyl arni yng nghyfnod yr estyniad fel y cawsom y llynedd.

Cofiwch hefyd ein bod ni wedi rhyddhau gleisiaid(smolts) yn ystod y gwanwyn o’r ddeorfa yng Nghrawia.Y gobaith yw y dychwelant i’r Seiont yn ystod 2008.Maent wedi cael torri ‘r asgell fras cyn eu rhyddhau ac fe fydd yn bwysig  tymor nesaf  nodi unrhyw eog heb asgell fras sydd yn cael ei ddal.Braf fuasai gweld cynydd yn y daliad a hwnnw’n cynnwys y pysgod yma.Mae cryn dipyn o ddadlau wedi bod ynglun â manteision neu anfanteision stocio.Wrth i ni ddechrau’r cynllun flwyddyn yn ôl roedd Asiantaeth yr Amgylchedd yn gefnogol iawn ond yn annisgwyl yn ystod 2007 maent wedi penderfynu nad allant gefnogi’r cynllun ymhellach-oherwydd costau arianol  a pholisi cenedlaethol yr  Asiantaeth  ar stocio,ymysg rhesymau eraill.Fe’n siomwyd i raddau sylweddol  gan rai o weithgareddau’r Asiantaeth eleni.

Bu’r aelodau a’r pwyllgor yn brysur mewn meysydd eraill,hefyd.Flwyddyn yn ôl fe drefnwyd cyfarfod rhwng y pwyllgor gwaith a’n Aelod  Cynulliad,Alun Ffred .Trafodwyd sawl mater ond eto ac eto daeth y sgwrs yn ôl at y bygythiad i’n hawliau gan y canws.Gyda braw y clywsom Alun Ffred yn dechrau’r drafodaeth drwy ofyn

“Beth yw’r broblem sydd ganddoch efo’u caniatau nhw?”

-ond wrth drafod fe ddaeth yn amlwg mai anwybyddiaeth gymharol ddiniwed o’r sefyllfa oedd wedi arwain at y  cwestiwn.Erbyn diwedd y noson roedd wedi dysgu cryn dipyn am y ddadl o’n hochr ni,y rhai sydd yn berchen ar y tir,dyfroedd ,a hawliau sydd dan fygythiad.Cytunodd nad oedd yr un ffordd ymlaen ar wahân i gytundebau gwirfoddol a nad oedd mynediad agored am fod yn dderbyniol.Gawn ni weld.

Cafwyd arwerthiant lwyddianus a hwyliog yng Ngwesty’r Dolbadarn ym mis Mawrth.Mae diolch mawr i’r rhai a ddaeth ag offer i’w werthu ac i bawb a gefnogodd y noson,ac yn arbennig i’r rhai a wnaeth y trefnaidau.

Mae’r clwb wedi bod mewn bodolaeth mewn un ffurf neu’i gilydd ers y flwyddyn 1908.Mae cenhedlaethau o bysgotwyr lleol wedi profi r’un wefr  a’r un  amheuon  â ni dros ganrif o dymhorau ar lannau hynafol ein dyfroedd, tra bod cymdeithas a’r byd wedi newid tu hwnt i ddychymyg yr un o’n cyndeidiau.Prin y buasai  pysgotwr hamdden oes y Rhyfel Mawr yn adnabod ein byd ni ac eto  petai  posib ei gwrdd ar lan yr afon tybiwn y buasa sgwrs ddifyr a melys  yn ein uno mewn ychydig funudau..Mae angen dathlu llwyddiant y Gymdeithas nid yn unig  i oroesi ond i ffynnu a llwyddo i gynnig pysgota ar ddewis eang o lynoedd ac afonydd yr ardal.Mae angen diolch i pawb sydd wedi cefnogi’r Gymdeithas dros y degawdau.Yn arbennig eleni fe gawsom longyfarch Mr Cledwyn Jones,Caeathro,sydd wedi gwasanaethu ar y pwyllgor gwaith am hanner canrif.

Rydym wedi meddwl rhoi llyfryn at ei gilydd gyda rhywfaint o erthyglau a lluniau yn adlewyrchu hanes y Gymdeithas a physgota yn y cylch i ddathlu’r canmlwyddiant.Yn anffodus ychydig iawn o ddeunyd sydd wedi dod i’r golwg.Efallai,wrth gwrs ,bod hyn yn adlewyrchu hanes yr ardal  a bod camera yn beth anghyffredin ymysg pysgotwyr a theuluoedd y fro tan y degawdau diweddar..Os oes lluniau neu unrhyw ddeunydd ysgrifenedig am y blynyddoedd â fu,buasai’r ysgrifennydd yn falch iawn o’u gweld.Nid oes penderfyniad pendant wedi ei wneud ynglun â’r posibilrwydd o  gynhyrchu llyfryn hyd yn hyn.

Diolchaf ar eich rhan  bawb sydd wedi cyfrannu at weithgareddau’r Gymdeithas yn ystod y flwyddyn. Hoffwn ddiolch ar ddiwedd y flwyddyn yn arbennig i’r ysgrifenydd am ei waith yn 2007.Diolchaf hefyd i’r trysorydd,y cyfarwyddwyr ac holl aleodau’r pwyllgor am eu gwaith.

Ar ran y Pwyllgor a’r swyddogion hoffwn gynnig y dymuniadau gorau i chi a’ch teuluoedd dros y Nadolig a’r flwyddyn Newydd a phob hwyl gyda’r enwair yn 2008.

Dr. Robin Parry, Chairman