Tymor braidd yn gymysg a aeth heibio. Wedi problemau dwys Llyn Padarn y llynedd, roedd ein haelodau yn naturiol fymryn yn bryderus am

dynged ein pysgodfeydd yn ystod y flwyddyn. A pwy fedr anghofio’r gaeaf hir a chaled? Blwyddyn neu ddwy yn ôl roedd sôn na welwn yr Wyddfa

eto’n wyn, ond eleni, fel y llynedd roedd y copa a’r llethrau dan eira ar ddechrau’r tymor.

Tipyn yn araf oedd dechrau’r pysgota brithyll a phrin iawn oedd y bachiadau yn y tywydd gaeafol. Ond yn sydyn yn ystod mis Mai roedd y

gwanwyn wedi troi yn haf a’r sgota’n gwella. Roedd Llyn Dywarchen yn denu genweirwyr – aelodau ac ymwelwyr, a’r rhan fwyaf yn cael hwyl

arni. Braf oedd gweld dwˆ r Llyn Padarn yn glaear a chroyw yn ystod Mis Mehefin, a dalwyd ambell i frithyll o faint sylweddol cyn yr haf. Yn ystod

y cyfnod yma roedd llawer wedi llwyddo ar y cychod ar Lynnoedd Nantlle a Cwellyn hefyd. Erbyn canol yr haf roedd tywydd traddodiadol

gwyliau’r ysgol wedi ei ail sefydlu, a mân lifogydd yn denu sewin i’r Llyfni. Bu nosweithiau difyr a ffrwythlon ar ei glannau. Cafwyd mwy o sewin

ar y Seiont, hefyd, a mwy o bysgotwyr yn crwydr liw nos yn bwrpasol i’w dal, sydd wrth gwrs yn cynnal llwyddiant, ond ar y cyfan mae nifer o’r

aelodau wedi gweld mwy o’r pysgod yma yn yr Afon Seiont na fu ers tro. Mae’n anodd bod yn sicr beth yw’r berthynas rhwng llygredd y

blynyddoedd dwythaf a’r rhediad da o sewin eleni ond tybed oedd safon y dwˆ r yn yr afon wedi gwella rhywfaint i’w gymharu â’r hafau a fu?

Roedd hi’n amlwg hefyd bod brithyll bras wedi dod i’r rhwyd ar hyd y marddwr a Stablau yn ystod y dwˆ r uchel cyson a ddilynodd y glaw.

Roedd ambell li yn ystod mis Medi ond prin oedd yr eog tan ddiwedd y mis, ond daliwyd nifer dda ar ddechrau mis Hydref cyn i’r dwˆ r fynd

heibio. O na fuasai ein tymor yn hirach, neu yn hytrach na fuasai’r eog yn fodlon mentro o’r môr yn ystod yr haf. Tybed bod hyn hefyd yn

adlewyrchu safon y dwˆ r yn ystod dyddiau hiraf y flwyddyn? Daeth eog i’r rhwyd ar lannau’r Gwyrfai eto, hefyd. Wrth i mi ysgrifennu mae rhai

aelodau wedi cael hwyl arbennig ar ddal eog i’w godro ar gyfer stocio’r Seiont, sydd yn fentr newydd ar ein rhan. Mae diolch mawr i’r criw

“ifanc” yn y ddeorfa am eu cyfraniad at y gwaith, maent wedi rhedeg milltiroedd a chwysu chwartiau i gael y pysgod o lan yr afon i’w llety

newydd, heb sôn am yr oriau fel darpar dadau yn disgwyl caniad y ffôn a’r newyddion os mai ceiliog yntau iâr oedd yn nwylo’r ’sgotwr.

Cafodd rhai o’n haelodau gyfle i drafod ein pysgodfeydd efo swyddogion Asiantaeth yr Amgylchedd. Mae’n hawdd cael yr argraff bod pysgotwyr

a’r awdurudodau yn siarad dwy iaith hollol wahanol, a’u dyheuada am ddyfodol ein dyfroedd bron yn groes i’w gilydd. Un mater sydd wedi codi

yw’r bygythiad y bydd dal a rhyddhau yn dod yn orfodaeth arnom. Y gwir yw fod yr Asiantaeth yn bwriadu newid rhai is-ddeddfau, a bod dau

bwrpas penodol i’r newidiadau. Y cyntaf yw ceisio cynnig mwy o bysgota drwy ymestyn ein tymor, a’r ail yw gwarchod eogiaid-a dyma ble mae

dal a rhyddhau yn rhan o’r drafodaeth. Mae posib ymestyn y tymor yn ffurfiol at ddiwedd mis Hydref-felly yn cynnig mwy o bysgota. Y gwir yw

ein bod wedi bod yn pysgota ar hyd y mis ers pedwar tymor ar ddeg bellach fel rhan o’r arbrawf. Ond mae’r Asiantaeth wedi codi’r syniad o ddal

a rhyddhau yn orfodol o ddechrau mis Hydref. Mae pysgotwyr ochrau’r Ddyfrdwy a’r Clwyd yn fodlon derbyn hyn, ond gallaf eich sicrhau fod

clybiau Gwynedd wedi protestio’n gryf yn ei erbyn. Mae’r rhan helaeth o’n eogiaid ni yn cael eu dal yn ystod wythnosau olaf y tymor. Petai

pysgod mis Hydref i gyd yn mynd yn ôl i’r afon buasa’r rhan fwyaf o’n haelodau yn cael tymor ar ôl tymor heb eog i’w gadw, ac yn ei barn ni fe

fuasai aelodaeth clybiau yn dioddef. I fod yn deg, mae’r Asiantaeth wedi cydnabod ein pryder, ac yn cynnig bod Gwynedd, yn hytrach, yn parhau

i gael cadw pysgod tan yr 17il o Hydref, ond yn rhoi pwyslais ar ddal a rhyddhau-yn benodol drwy gyfyngu ar y nifer o eogiaid gall unigolyn eu

cadw yn ystod y tymor-y “bag limit”. Yn ôl y sôn mae pysgodfeyd yn Lloegr yn teimlo bod dau eog y flwyddyn yn rhesymol. Mae rhai o glybiau

Gwynedd yn taeru bod rhai pysgotwyr yn lladd hyd at ugain eog y flwyddyn (nid ar y Seiont!) ac yn gweld perswadio’u haelodau i dderbyn lladd

dau bysgodyn yn heriol, a does dim cytundeb hyd yn hyn un ai ar ran “bag limit”yn y lle cyntaf nac y chwaith ar unrhyw ffigwr fel nifer o eog i’w

lladd. Pwysleisir mae’r Asiantaeth fuasai’ n creu’r is-ddeddfau, ond maent yn awyddus i weld clybiau yn ymdrin â’r rheolau ynglyn â chyfyngu ar

ladd pysgod. Mae teimladau cymysg ynglyˆn â dal a rhyddhau ond wrth agor unrhyw gylchgrawn pysgota gwelir bod yr arferiad bellach yn

gyffredin ar hyd a lled y wlad. Mae ein clwb ni yn adnabyddus fel clwb arloesol ei syniadau ac efallai y dyla ni sicrhau nad ydym yn cael ein ynysu

gan agweddau negyddol wrth i’r drafodaeth symyd ymlaen.

Mae cryn waith ar ysgwyddau swyddogion y clwb, a tipyn o alw ar eu hamser ac ar amser aelodau’r pwyllgor gwaith. Bwriedir newid rhywfaint ar

y drefn, i geisio gyflawni’r gwaith drwy gael cyfarfod chwarterol o’r pwyllgor yn hytrach na phob mis.

Mae’r cyfarwyddwyr, hefyd, wrthi ers sbel, a dyma gyfle, os y dymunir, i gael gwaed newydd. Os oes aelod yn frwdfrydig, ac yn fodlon cynnig

syniadau a gweithio i symyd pethau yn eu blaen efallai dylid meddwl ceisio am swydd fel Cyfarwyddwr i’r Gymdeithas. Mae’n rhaid cael aelod i

enwebu aelod arall i fod yn ddarpar gyfarwyddwr, ac wrth gwrs mae’n rhaid i’r aelod hwnnw fod yn fodlon sefyll. Ar lan yr afon mae sylwadau (a

cwynion) am yr hyn a ddylid eu wneud i wella’r sgota neu’r ddarpariaeth i’w clywed bob dydd o’r tymor – ond dyma gyfle i weithredu’r syniadau.

Ymysg y swyddogion mae llawer ohonnoch yn gwybod bod un wedi ysgwyddo’r baich dros dri degawd bellach. Yn ystod y cyfnod yma mae wedi

helpu newid y Gymdeithas o fod yn glwb ’sgota i fod yn un o’r cymdeithasau mwyaf llewyrchus ym Mhrydain gyda syniadau chwyldroadol, a

gyda chymorth yr aelodau a’r swyddogion wedi gweithredu rhaglen o brynu eiddo a dyfroedd sydd wedi ein hatgyfnerthu yn sylweddol. Ond

mae’n rhaid edrych ymlaen, ac hoffwn drwy’r adroddiad yma ’sgota rhywfaint am ysgrifennydd y dyfodol. Petai unrhyw un am dderbyn yr abwyd,

mae’n amlwg y bydd angen gwybodaeth am ein dyfroedd a’n hawliau, yn ogystal a sgiliau cyfrifiadurol a chyfathrebu, ond mwy na dim y

brwdfrydedd i weithio ar ran y clwb a’i gyd-aelodau. Mae cydnabyddiaeth ariannol ar gael. Os oes gwir diddordeb i wybod mwy am y

cyfrifoldebau a’r swydd o ysgrifennydd i’r Gymdeithas cysylltwch a fi ar robinpar@btinternet.com

Diolchaf ar eich rhan bawb sydd wedi cyfrannu at weithgareddau’r Gymdeithas yn ystod y flwyddyn, y trysorydd, y cyfarwyddwyr ac aelodau’r

pwyllgor, ynogystal a’r rhai sydd yn weithgar tu ôl i’r lleni yn clirio a chynal y glannau a’r cychod, a trefnu tocynnau i’r siopau. Diolch eto i’r ddau

unigolyn sydd wedi cynnal ein gwefannau dros y blynyddoedd. Hoffwn ddiolch yn arbennig ar ddiwedd y flwyddyn i’r ysgrifenydd am ei waith yn

2010.

Ar ran y Pwyllgor a’r swyddogion hoffwn gynnig y dymuniadau gorau i chi a’ch teuluoedd dros y Nadolig a’r flwyddyn Newydd a phob hwyl

gyda’r enwair yn 2011.

Dr. Robin Parry, Cadeirydd.